1. วงจรชีวิตของไส้เดือนดิน

ไส้เดือนดินเป็นสัตว์ที่มี 2 เพศในตัวเดียวกัน แต่การสืบพันธุ์เป็นแบบผสมข้าม (จับคู่ผสม) กับไส้เดือนดินตัวอื่น วงจรชีวิตของไส้เดือนดินจึงประกอบด้วย ระยะถุงไข่ ระยะตัวอ่อน และระยะตัวเต็มวัย

2. บทบาทของไส้เดือนดิน

ไส้เดือนดินส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่มีประโยชน์ต่อดินและพืช แต่ก็มีบางกลุ่มที่เป็นโทษ

2.1 ด้านที่เป็นประโยชน์

• ช่วยในการปรับปรุงดินและสภาพแวดล้อม ทำให้ดินร่วนซุย
• ช่วยกระจายเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์และส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
• ช่วยกำจัดขยะอินทรีย์และวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร
• เป็นแหล่งโปรตีนของอาหารสัตว์
• เป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของดินและสารพิษที่ปนเปื้อนในดิน

2.2 ด้านที่เป็นโทษ

• เป็นตัวนำพาเชื้อโรคพืชมาสู่พืช
• เป็นตัวกลางในการถ่ายทอดปรสิตสู่พืช
• บางชนิดมีผลทำให้ดินจับตัวเป็นก้อนจนไม่สามารถปลูกพืชได้ เนื่องจากมีสารเคลือบอยู่ที่ก้อนดิน

3. การผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากไส้เดือนดิน

ปัจจุบันไส้เดือนดินทั่วโลกที่นำมาใช้ในการกำจัดขยะอินทรีย์หรือวัสดุ เหลือทิ้งทางการเกษตรในรูปแบบของการค้า เช่น จำหน่ายพันธุ์ และมูลไส้เดือนเพื่อใช้เป็นปุ๋ยอินทรีย์ เป็นต้น มีประมาณ 15 สายพันธุ์เท่านั้น ส่วนในประเทศไทยมีการนำมาวิจัยประมาณ 8 สายพันธุ์ แต่ที่มีการส่งเสริมจนเป็นการค้ามีประมาณ 3 สายพันธุ์คือ ไทเกอร์วอร์มหรืออายซิเนีย ฟูทิดา (Eisenia foetida),  อัฟริกัน ไนท์ ครอเลอร์หรือยูดริลลัส ยูจินิแอ (Eudrillus eugeniae) และ ขี้ตาแร่หรือฟีเรททิมา พีกัวนา (Pheretima peguana)

3.1 รูปแบบของการผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากไส้เดือนดินในประเทศไทย

• การเลี้ยงไส้เดือนดินในตระกร้าหรือกระบะวางซ้อนกันเป็นชั้นๆ
• การเลี้ยงไส้เดือนดินในชั้นพลาสติก
• การเลี้ยงไส้เดือนดินในวงบ่อซีเมนต์
• การเลี้ยงไส้เดือนดินในซองซีเมนต์หรือซองบล็อกประสาน

ควรวางระบบระบายน้ำปุ๋ยหรือรองรับน้ำปุ๋ยที่มาพร้อมกับมูลไส้เดือนดิน เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำปุ๋ยขัง เพราะอาจทำให้ไส้เดือนดินขาดอากาศและตายได้

3.2 อาหารสำหรับไส้เดือนดิน

• ขยะอินทรีย์จากครัวเรือนหรือตลาด
• มูลสัตว์
• เศษตอซังพืชจากภาคการเกษตร

4. ปัญหาและอุปสรรคของการผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากไส้เดือนดิน

4.1 การเก็บมูลไส้เดือนมักติดถุงไข่และตัวอ่อนเป็นจำนวนมาก ทำให้มีจำนวนไส้เดือนลดลง ประสิทธิภาพในการผลิตมูลไส้เดือนลดลงด้วยเช่นกัน

4.2 สิ้นเปลืองพลังงานและต้นทุนเพิ่มขึ้นจากการต้องใช้เครื่องมือหรือเครื่อง จักรมาแยกไส้เดือนดินออกจากมูล เช่น การใช้แสงไฟไล่ หรือเครื่องคัดแยกตัวไส้เดือนดิน

4.3 ไม่ควรใช้เศษพืช อาหาร และมูลสัตว์ ที่มีความเป็นกรด-ด่างสูง หรือเศษอาหารที่มีน้ำมันปนอยู่ เพราะเป็นอันตรายต่อไส้เดือนดิน

4.4 สัตว์ที่เป็นอันตรายต่อไส้เดือนดิน เช่น ไก่ นก หนู และมด เนื่องจากเศษพืชผักเป็นอาหารของสัตว์เหล่านี้ รวมทั้งไส้เดือนดินด้วย

5. เทคนิคการผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากไส้เดือนดินโดยตั้งกองแบบปริซึมสามเหลี่ยม

ปัญหาสำคัญของผู้เลี้ยงไส้เดือนดินสำหรับผลิตปุ๋ยอินทรีย์คือการเก็บมูล ไส้เดือน เพราะถ้าเก็บไม่ถูกวิธีก็จะติดทั้งตัวอ่อนและถุงไข่ของไส้เดือน ทำให้มีปริมาณของไส้เดือนลดลง จึงไม่มีไส้เดือนดินสำหรับผลิตปุ๋ยหรือจำหน่ายพันธุ์ในระยะยาวได้ ดังนั้นสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ได้พัฒนาการเลี้ยงไส้เดือนดินกองรูปปริซึมสามเหลี่ยมและให้อาหารด้านเดียว

การทำฐานที่อยู่อาศัย

ผสมดินกับมูลสัตว์ในอัตราส่วน 4:1 และปรับความชื้นประมาณ 60 เปอร์เซ็นต์ แล้วเกลี่ยให้มีความสูงประมาณ 5-10 เซนติเมตร ควรทำซองหรือคอกสำหรับกั้นสัตว์เลี้ยงมาคุ้ยเขี่ยและตาข่ายคลุมเพื่อกันนก หรือหนู

จำนวนไส้เดือนดิน

ประมาณ 1 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร

การเพิ่มประชากรไส้เดือนดิน

เติมอาหาร เช่น มูลสัตว์ผสมกับเศษผักหรือผลไม้ โดยมีความหนาครั้งละไม่เกิน10 เซนติเมตร เมื่ออาหารหมดให้เติมอาหารใหม่ จนกระทั่งมีความสูงประมาณ 45 เซนติเมตร

การตั้งกองรูปปริซึมสามเหลี่ยม

แต่งกองไส้เดือนใหม่ให้เป็นรูปคล้ายกับปริซึมสามเหลี่ยม ฐานกว้างและสูงประมาณ 45 เซนติเมตร

การให้อาหาร

หลังจากนั้นนำอาหารมาใส่เพียงหน้าเพียงด้านเดียวของกองแบบปริซึมสาม เหลี่ยมให้มีความหนาประมาณ 5-10 เซนติเมตร เมื่ออาหารหมดก็ทยอยเติมด้านเดียวไปเรื่อยๆ

การเก็บมูลไส้เดือน

ส่วนอีกด้านของกองอาหารที่ไส้เดือนกินหมดแล้ว ปล่อยให้ความชื้นลดลงจนไม่มีไส้เดือนอาศัยอยู่ จึงปาดมูลของไส้เดือนดินออกมาเป็นปุ๋ยอินทรีย์

สนใจติดต่อ

สถานีวิจัยลำตะคอง

333 หมู่ที่ 12 ตำบลหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา 30130

โทรศัพท์ 044-390107 และ 044-390150 แฟกซ์ 044-390107

E-mail: lamtakhong@tistr.or.th

คณะนักวิจัยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ประสบความสำเร็จประดิษฐ์เครื่องปอกฝรั่ง ได้เร็วกว่าคนปอก ช่วยลดระยะเวลา งบประมาณ แรงงานและขั้นตอนในการผลิตฝรั่งแช่บ๊วย และสามารถปอกผลไม้ทรงกลมอื่นที่นิยมมาทำเป็นผลไม้แช่บ๊วยได้ด้วย โดยใช้แรงงานคนเพียงคนเดียว และยังพัฒนาเครื่องคลุกน้ำบ๊วยเพื่อผลิตฝรั่งแช่บ๊วยครบวงจรอีกด้วย

การวิจัยนี้เป็นผลงานของ ผศ.ดร.สุดสายสิน แก้วเรือง หน.ทีมวิจัย ดร.ดลฤดี ใจสุทธิ์ ดร.รติยา ธุวพาณิชยานันท์ และนายกฤตภัทร คล้ายรัศมี จากภาควิชาเกษตรกลวิธาน คณะเกษตร โดยได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจากกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ

ผศ.ดร.สุดสายสิน แก้วเรือง กล่าวว่า จากปัญหาการผลิตฝรั่งแช่บ๊วยที่แต่ละครั้งต้องใช้แรง งานคนเป็นจำนวนมากในการปอกเปลือกฝรั่ง เป็นขั้นตอนที่ใช้เวลามาก สิ้นเปลืองเวลาและแรงงาน คณะนักวิจัยจึงมุ่งพัฒนาเครื่องปอกฝรั่งขึ้น โดยมีส่วนประกอบสำคัญ 3 ส่วน คือ ถังปอกทรงกลม ทำจากเหล็กกล้าไร้สนิม ผนังเคลือบด้วยหินกากเพชรเป็นผิวขัดหยาบ จานหมุน ติดตั้งที่ก้นถังปอกเป็นแผ่นกลม ทำจากเหล็กกล้าไร้สนิมเคลือบด้วยหินกากเพชร และพอกหินกากเพชรให้นูนเป็นเส้นผ่านจุดศูนย์กลางของจานจำนวน 4 แนว ทำให้จานหมุนมีลักษณะคล้ายใบพัด โดยมีสันนูนเป็นครีบใบพัด และโครงยึด ทำหน้าที่ยึดถังปอก มอเตอร์และชิ้นส่วนอื่นๆ เข้าด้วยกัน มีขนาดกว้าง ยาว สูง เท่ากับ 540 มม.x705 มม.x757 มม. มีน้ำหนักรวม 30 กก. และมีประสิทธิภาพในการทำงานเพื่อเพิ่มผลผลิตให้สูงขึ้น ประหยัดเวลาและแรงงาน และยังนำไปใช้ปอกเปลือกผลไม้ทรงกลมอื่นๆ อาทิ พุทรา แอปเปิลเขียว ได้อีกด้วย

สำหรับคุณสมบัติเด่นของเครื่องนี้ สามารถปอกฝรั่งได้ 10 ผล หรือประมาณ 4 กก./ครั้ง ใช้เวลาเพียง 1 นาที ขณะที่เครื่องกำลังทำงานต้องมีน้ำเลี้ยงก้นถังสูงถึงระดับ 3 ใน 4 ของความสูงของผลฝรั่ง จานหมุนจะเหวี่ยงให้ผลฝรั่งไปกระทบกับผิวขัดหยาบที่ผนังของถังปอก ผิวเปลือกจะค่อยๆ ถูกขัดไปทั่วทั้งผลจนสะอาด ยกเว้นที่ขั้วจุกและตาก้นของผล ซึ่งต้องนำไปตกแต่งด้วยอุปกรณ์ปอกอีกเล็กน้อย ส่วนผิวเปลือกที่ถูกขัดออกจะปนอยู่ในน้ำที่เลี้ยงก้นถัง จึงควรเปลี่ยนน้ำเลี้ยงก้นถังทุก 20 กก. หรือทุก 50 ผล โดยเครื่องสามารถปอกที่อัตรา 80 กก./ชม. ใช้พลังงานไฟฟ้า 0.25 หน่วย คิดเป็นเงิน 1.25 บาท หรือจะมีค่าใช้จ่ายเพียง 1.25 บาท/80 กก. ซึ่งหากใช้คนปอกจะต้องใช้เวลา 400 นาที อัตราค่าจ้างเท่ากับ 160 บาท ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่ายกว่าใช้คนปอกถึง 128 เท่า และสามารถทำงานได้เร็วกว่าคนปอกถึง 6.7 เท่าต่อ 1 คน

นอกจากนี้ คณะวิจัยยังได้พัฒนาเครื่องคลุก????????? น้ำบ๊วยเพื่อใช้ร่วมกับเครื่องปอกฝรั่ง ทำให้กระบวนการผลิตฝรั่งแช่บ๊วยสะดวกและรวดเร็วขึ้น โดยใช้แรงงานคนเพียงคนเดียวก็ทำงานได้ครบวงจร อัตราสิ้นเปลืองพลังงานน้อย ผู้ประกอบการและผู้สนใจสามารถขอรับคำปรึกษาและสอบถามรายละเอียดได้ที่ ผศ.ดร.สุดสายสิน แก้วเรือง โทร.0-2561-3482

สนับสนุนข่าวโดย นสพ.ไทยโพสต์

สนับสนุนข่าวโดย

จากประสบการณ์ที่คลุกคลีอยู่กับวิชาชีพสื่อมวลชนมายาวนาน ทำให้หนุ่มใหญ่วัย 43 ปี ผู้อำนวยการสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยจังหวัดตรัง “ธีรพงศ์ เพชรรัตน์” ได้เก็บข้อมูลเกี่ยวกับพืชเศรษฐกิจที่จะนำไปประกอบอาชีพด้านการเกษตร เพราะเห็นว่ามีที่มรดกที่บ้านเกิดหมู่ 3 ต.บางเขียด อ.สิงหนคร จ.สงขลา ซึ่งเป็นที่นาเก่า 8 ไร่ ควรที่จะใช้ให้เกิดประโยชน์และก่อให้รายได้เสริม แต่เนื่องจากยังมีอายุราชการเกือบ 20 ปี เขาจึงตัดสินใจปลูกไม้ยืนต้น 4 ไร่ แซมด้วยไผ่ตงลืมแล้ง ปรากฏว่าเพียง 8 เดือน ไผ่ตงลืมแล้งออกหน่อเก็บขายได้ถึงวันละ 100 หน่อ มีรายได้วันละ 5,000 บาท ขณะที่กิ่งพันธุ์ขายได้เดือนละกว่า 200 กิ่ง ราคากิ่งละ 200 บาท

ธีรพงศ์บอกว่า คนที่มีอาชีพกินเงินเดือนโดยเฉพาะข้าราชการทุกคน พอมีอายุ 40 ปีขึ้นไป นึกถึงความมั่นคงในอาชีพหลังเกษียณ บางคนจึงหาซื้อที่เพื่อทำการเกษตรในบั่นปลาย แต่เขาเองมีที่ซึ่งเป็นส่วนแบ่งจากมรดกของครอบครัว 8 ไร่ จึงเลือกปลูกไม้ยืนต้นโตเร็ว ส่วนหนึ่งคิดว่ายังเหลืออายุราชการอีกเกือบ 20 ปี ช่วงเกษียณอายุสามารถตัดขายทำเป็นทุนได้ อีกส่วนหนึ่งเห็นว่าป่าไม้ลดปริมาณลงอย่างรวดเร็ว จึงปลูกต้นมะฮอกกานีราว 1,000 ต้น พอต้นมะฮอกกานีเริ่มโตก็ยังเห็นว่า ช่วงระหว่างต้นไม้ ยังมีพื้นที่เหลือว่างเปล่า น่าจะทำประโยชน์ได้ จึงศึกษาข้อมูลพืชเศรษฐกิจจากแหล่งต่างๆ พบว่าในพื้นที่ภาคใต้มีการบริโภคหน่อไม้ไม่แตกต่างไปจากภาคอื่น แต่ไม่มีพื้นที่ปลูกเลย หรืออาจมีบ้าง ประปรายรายเล็กปลูกตามหลังบ้านปลายสวน จึงไม่มีการบันทึกข้อมูลว่ามีพื้นที่ปลูกไผ่เป็นอาชีพ

“ผมตัดสินใจจะปลูกไผ่ เลยศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับไผ่ทุกชนิด พบว่าไผ่ตงที่เหมาะที่สุด มีหลายสายพันธุ์ แต่มีสายพันธุ์ที่น่าสนใจคือชาวบ้านเรียกว่าไผ่ตงลืมแล้ง คือจะออกหน่อทั้งปี แม้ฤดูแล้ง ซึ่งไผ่ชนิดอื่นไม่ค่อยออกหน่อในช่วงหน้าแล้ง ผมจึงไปหาซื้อกิ่งพันธุ์มาจาก จ.พัทลุง ปลูกทั้งหมดในพื้นที่ 4 ไร่ จำนวน 400 กอในปี 2551 ไผ่ชนิดนี้คุณสมบัติคือโตเร็ว ได้ผลเร็ว และไม่ต้องดูแลรักษามาก เหมะกับผมที่มีอาชีพรับราชการ ที่สำคัญหน่อมีรสชาติดี หวานกรอบอร่อย เปลือกบาง ไม่มีเสี้ยน ไม่มีขนปกคลุม เวลาแกะเอาเนื้อในสะดวก ขนาดหน่อโตเต็มที่น้ำหนักประมาณ 1-3 กก.ตอนนี้ผมกลายเป็นผู้บุกเบิกในการปลูกไผ่ตงพันธุ์ลืมแล้ง ที่ทำเป็นกิจลักษณะและเป็นผู้ปลูกรายใหญ่ที่สุดใน จ.สงขลา” ธีรพงศ์ กล่าว

ผู้อำนวยการสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยจังหวัดตรัง บอกอีกว่า หลังจากที่ลงไผ่ตงทนแล้งได้ 8 เดือน ต้นไผ่แตกหน่อเป็นต้นไผ่กอละ 5-6 ต้น ก็สามารถเก็บหน่อไผ่หรือหน่อไม้บริโภคได้ หรือเก็บขายได้ ปัจจุบันไผ่ตงลืมแล้ง 400 ก่อ สามารถเก็บขายได้วันละไม่น้อยกว่า 100 หน่อ หนัก 100 กก.จะมีพ่อค้ามาซื้อถึงที่ อย่างหน้าแล้งราคา กก.ละ 35-45 บาท ขายปลีก กก.ละ 40-50 บาท อย่างทั่วไปขายส่งที่สวน กก.ละ 25-30 บาท ขายปลีกราว กก.ละ 35 บาท แต่หน้าฝนมีหน่อไม้จากไผ่ป่า และที่อื่นออกหน่อเยอะราคาตกอยู่ที่ กก.ละ 15-20 บาท เฉลี่ยตลอดปีอยู่ที่ กก.ละ 25 บาท นอกจากมีรายได้จากการตอนกิ่งพันธุ์ขายด้วยเดือนละ 200-300 กิ่ง ขายในราคากิ่งละ 200 บาท แต่ผู้ซื้อต้องจองล่วงหน้า เพราะผลิตไม่ทันนั่นเอง

“หน่อไม้ที่ขายในตลาดภาคใต้ ถูกส่งมาจากพื้นที่อื่น เช่น สุพรรณบุรี ปราจีนบุรี และจังหวัดอื่นๆ ในภาคกลาง ทำให้ตอนนี้หน่อจากสวนผมเป็นที่ต้องการของตลาด มีเท่าไรขายหมด ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ผมจึงแนะนำว่าหากใครมีที่ควรปลูกไว้อย่างหลังบ้าน หรือรอบสวนยางพาราก็ได้ เป็นอาชีพเสริมเพราะรายได้มีตลาดแน่นอน” เขา ยืนยัน

ก็นับเป็นพืชที่น่าสนใจอีกชนิดหนึ่งสำหรับในพื้นที่ภาคใต้ เพราะดูเลขของรายได้ดี สนใจอยากปลูกปรึกษาธีรพงศ์ เพชรรัตน์ ได้ที่ โทร.08-3195-0811, 08-1606-4513? “สมชาย สามารถ “

สนับสนุนข่าวอาชีพโดย

ฝึกอบรมการเลี้ยงไส้เดือนเบื้องต้น (ฟรี) โดย ?อุดมสุขฟาร์ม?

ปัจจุบันนี้มีผู้ให้ความสนใจในการเพาะเลี้ยงไส้เดือนกันมากขึ้น โดยวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันออกไป และมีหน่วยงานทั้งภาครัฐ และเอกชน จัดการฝึกอบรมการเพาะเลี้ยงไส้เดือนขึ้น เป็นจานวนมาก แต่ก็ยังพบว่ามีผู้สนใจอีกจานวนไม่น้อยที่ไม่มีโอกาสได้รับการอบรม ในหน่วยงานดังกล่าวซึ่งอาจเป็นเพราะ ติดขัดเรื่องค่าใช้จ่าย หรือ ระยะเวลาในการฝึกอบรมที่เหมาะสม
ด้วยอุดมสุขฟาร์ม เป็นฟาร์มเกษตรที่ต่อยอดผลิตผลจากไส้เดือนในการผลิตพืชผักปลอดสารพิษต่างๆ อาทิเช่น เมล่อนญี่ปุ่น แตงโม แตงกวา ถั่วฝักยาว ผักบุ้ง ข้าวโพดฝักอ่อน และผักสลัดเมืองหนาว เป็นต้น อีกทั้งอุดมสุขฟาร์มได้วิจัย และพัฒนาการเลี้ยงไส้เดือนอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 3 ปี ดังนั้นอุดมสุขฟาร์มจึงได้จัดกิจกรรมเพื่อสังคม (Corporate social responsibility : CSR) โครงการฝึกอบรมการเพาะเลี้ยงไส้เดือนเบื้องต้นขึ้น เพื่อให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงไส้เดือน การขยายพันธุ์ การผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนชนิดต่างๆ ตลอดจนการต่อยอดผลพลอยได้จากไส้เดือนเพื่อนาไปใช้ประโยชน์ในโอกาสต่อไป

***โครงการนี้เป็นการจัดกิจกรรมเพื่อสังคมเท่านั้น การจัดกิจกรรมไม่ได้มีการขายไส้เดือน หรือมูลไส้เดือนแต่อย่างใด ?ท่านสามารถหาซื้อไส้เดือนได้จากผู้ประกอบการท่านอื่นๆทั่วไป?
***อนึ่งการประชาสัมพันธ์ครั้งนี้อาจจะไม่ทั่วถึงนัก หากท่านใดมีบุคคลที่รู้จักสนใจเลี้ยงไส้เดือน ขอความกรุณาประชาสัมพันธ์ต่อด้วยครับ

ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ (เอกสารแนบ) https://dl.dropbox.com/u/11347237/Train.pdf
คุณสามารถดาวน์โหลดไฟล์ .pdf จากลิงค์ แล้วพิมพ์ใบสมัครและกรอกข้อมูล ส่งจดหมายเพื่อทำการสมัครเรียนได้ครับ

อีกวิธีหนึ่งที่สะดวก รวดเร็วกว่า ก็ทำการสมัครโดยตรงผ่านกระดานสนทนาบนเฟซบุ๊คได้ทันที ตามลิงค์ด้านล่างครับ
ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอุดมสุขฟาร์ม http://www.facebook.com/pages/Lam-Luk-Ka-Thailand/xudmsukh-farm/149875498369853

อาชีพใหม่ ตุ๊กแกอบแห้ง รายได้เดือนละ 10 ล้าน!

อาชีพแปลกทำ?ตุ๊กแกอบแห้ง?ส่งออกทำเงิน ช่วงเศรษฐกิจซบเซา และภาวะภัยแล้ง แห่งเดียวนครพนม ไม่กระทบยอดส่งออกตุ๊กแกตากแห้ง ส่งนอก พบเงินหมุนเวียนเดือนละกว่า 10 ล้านบาท?..

ที่ จ.นครพนม ถึงแม้หลายพื้นที่จะประสบปัญหาภัยแล้งไม่สามารถทำนาและการเกษตรได้ตามปกติ รวมถึงสภาพเศรษฐกิจตกต่ำ ทำให้ประชาชนรายได้ลดลง แต่สำหรับราษฎรบ้านตาล ต.นาหว้า อ.นาหว้า จ.นครพนม กลับไม่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากเป็นหมู่บ้านแห่งเดียวของนครพนมที่ยึดอาชีพสุดแปลกมานานกว่า 20 ปีคือทำตุ๊กแก ไส้เดือน และปลิง ตากแห้ง ส่งออกขายต่างประเทศหมุนเวียนตามฤดูกาลตลอดปี สร้างงาน สร้างรายได้ ให้กับชาวบ้านได้เป็นอย่างดี สวนกระแสในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ

นายคนึง มีพรหม นายอำเภอนาหว้า จ.นครพนม เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันที่ 6 ก.ค.ว่า สำหรับ ต.นาหว้า อ.นาหว้า ถึงแม้จะมีปัญหาเศรษฐกิจและภัยแล้ง แต่ชาวบ้านมีอาชีพทำตุ๊กแก ไส้เดือน และปลิง ตากแห้ง ส่งขายต่างประเทศ สร้างเงินหมุนเวียนเดือนละกว่า 10 ล้านบาท อำเภอได้เข้าไปดูแลส่งเสริมสนับสนุนบางส่วน ซึ่งถือว่าเป็นอาชีพหลัก

ขณะ ที่นายปราณีต นางทราช อายุ 50 ปี ราษฎรบ้านตาลที่ยึดอาชีพทำตุ๊กแกตากแห้งส่งออก กล่าวว่า ทำมานานกว่า 20 ปีแล้ว รายได้ดี ไม่ว่าจะสภาพเศรษฐกิจจะเป็นอย่างไร ไม่มีผลกระทบ ช่วงนี้จะเป็นตุ๊กแกตากแห้ง คนที่ออกไปจับมาขายตัวละประมาณ 10 ? 25 บาท ตามขนาด และชำแหละแปรรูปตามแบบมาตรฐานนำไปตากแห้งหรืออบ ก่อนแพ็กส่งขายให้พ่อค้าส่งออกไป จีน ไต้หวัน นำไปปรุงอาหาร เป็นยาชูกำลัง ในราคาตัวละประมาณ 30 บาท ตามขนาดเล็กใหญ่ มียอดส่งออกเดือนละหลายแสนตัว มีรายได้ครอบครัวละ 5,000 ? 10,000 บาทต่อเดือน

นายปราณีต กล่าวอีกว่า ส่วนเรื่องปัญหาการสูญพันธุ์ของตุ๊กแกนั้นไม่มีอย่างแน่นอน เพราะในระยะเวลา 1 ปี จะมีช่วงพักประมาณเดือน ต.ค. ? ม.ค. เป็นช่วงตุ๊กแกผสมพันธุ์ออกไข่ ซึ่งธรรมชาติของตุ๊กแกนั้น ขยายพันธุ์ได้เร็วและมีจำนวนมาก เมื่อเข้าสู่ฤดูฝนก็จะไปทำปลิงตากแห้งแทน สำหรับตุ๊กแกที่นำมาผลิตนั้น จับตามบ้านเรือนทั่วไป ไม่ใช่ตุ๊กแกตามป่า จึงไม่ผิดตาม พ.ร.บ.สัตว์ป่าหวงห้าม ในอนาคตกำลังหาทางเลี้ยงขยายพันธุ์เป็นสัตว์เศรษฐกิจ

เธอเล่าว่า ครอบครัวมีอาชีพทำนาเป็นหลัก หลังเรียนจบม.6 ในปี 2543 ก็ได้ไปทำงานในโรงงานที่จ.สมุทรสาคร ได้ค่าแรงวันละ 172 บาท โดยทำอยู่ประมาณ 5 ปี จากนั้นก็ได้รับคำชักชวนจากทางบ้านว่าให้กลับมาเลี้ยงปลาที่บ้าน ก่อนตัดสินใจเข้าร่วมโครงการเลี้ยงปลากับซีพีเอฟในปี 2548 โดยได้กู้ยืมเงินจากธนาคารเพเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส) มาลงทุนเลี้ยงปลาในกระชังก้อนแรก 4 แสนบาทจำนวน 10 กระชัง ซึ่งใช้เวลา 4 ปีก็ชำระหนี้หมด พร้อมเพิ่มจำนวนกระชังขึ้นเรื่อยๆ ปัจจุบันมีจำนวนทั้งสิ้น 60 กระชัง

“เราจะซื้อลูกปลาจากฟาร์มอนุบาลลูกปลาของบริษัท แล้วนำมาเลี้ยงต่อในกระชัง อัตราการปล่อยประมาณ 700-800 ตัวต่อกระชัง ซึ่งมีขนาดกว้าง 3 เมตร ยาว 3 เมตรและลึก 15 เมตร โดยใช้ระยะเวลาการเลี้ยงประมาณ 4 เดือน จะได้ปลาขนาด 750-800 กรัมต่อตัว เมื่อถึงเวลาบริษัทก็จะส่งพนักงานมาจับเอง และตลอดระยะเวลาที่เราเลี้ยงทางซีพีก็จะส่งพนักงานมาช่วยดูแลตลอด จับแต่ละครั้งจะมีรายได้ไม่ต่ำกว่า 3 หมื่นบาท” ดาวเรืองเผยด้วยความภูมิใจ

เช่นเดียวกับ บุญนาค เขียวขำ อยู่บ้านเลขที่ 52/2 หมู่ 3 ต.งิ้วงาม เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการอีกรายยอมรับว่าหลังเข้าร่วมโครงการเลี้ยงปลากับซีพีเอฟในปี 2548 ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของครอบครัวดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากเป็นอาชีพที่ได้รับผลตอบแทนที่ดี มีรายได้ที่แน่นอน โดยแต่ละเดือนจะมีรายได้จากการขายปลาไม่ต่ำกว่า 2-3 หมื่นบาท จากจำนวนปลาที่เลี้ยงทั้งหมด 45 กระชัง

“เมื่อก่อนจะทำนา ทำสวนเป็นหลัก บางปีที่นาก็ถูกน้ำท่วม ขายข้าวก็ไม่ได้ราคา ยิ่งทำก็ยิ่งเป็นหนี้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่หลังจากได้รับการชักชวนจากเพื่อนบ้านที่เป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาทับทิมกับซีพีเอฟมาก่อน จึงเห็นว่ามีรายได้ค่อนข้างดีและบริษัทก็มีแนวทางและระบบที่ชัดเจน จึงตัดสินใจลองเลี้ยงดู เริ่มจาก 8 กระชังปัจจุบันมีทั้งหมด 45 กระชังและคิดว่าจะขยายเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ” บุญนาคเผย

ด้าน ปยุต ศิริวัลลภ ผู้จัดการทั่วไป บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ กล่าวถึงการส่งเสริมเลี้ยงปลาทับทิมในกระชังแก่เกษตรกรที่อาศัยอยู่ริมฝั่งแม่น้ำน่านว่าเป็นแม่น้ำสายเดียวที่มีปริมาณน้ำมากพอสำหรับเลี้ยงปลาในกระชังได้ตลอดทั้งปี ในขณะที่ปิง วัง และยมนั้นจะแห้งขอดในช่วงหน้าแล้งไม่สามารถเลี้ยงปลาได้

“ปัญหาแม่น้ำน่าน ช่วงหน้าแล้งน้ำจะขุ่นแดง แต่ก็ไม่เป็นปัญหาสำหรับปลาทับทิม เพียงแต่สีจะไม่สวยแดงสด แต่จะมีสีออกขาวแทน คุณภาพเนื้อปลาก็ยังเหมือนเดิม ผู้บริโภคจะไม่ค่อยชอบเท่าไหร่ ถ้าสีไม่แดงสด โดยบริษัทจะรับซื้ออยู่ที่ราคา 60-65 บาท/กิโลกรัม เกษตรกรมีกำไรเฉลี่ยประมาณ 4-5 พันบาท/กระชัง ขณะที่ต้นทุนการผลิตต่อตัวอยู่ที่ 20 กว่าบาท” ผู้จัดการทั่วไป ซีพีเอฟกล่าวย้ำ

การเลี้ยงปลาทับทิมในกระชัง นับเป็นอีกอาชีพทางเลือกของเกษตรกรริมฝั่งแม่น้ำน่านที่สร้างรายได้ไม่น้อยไปกว่าอาชีพหลักคือการทำนาที่ดำเนินการมาหลายชั่วอายุคน

ที่มา : คมชัดลึก